Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017






Σύναξις των Αγίων ἐνδόξων Δώδεκα Αποστόλων


Λεπτομέρεια από τόν Τρούλο της Ιεράς Μονής Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου Κλεινού Καλαμπάκας (1820 μ.Χ.)








Ο Χριστός καί οι Απόστολοι Τοιχογραφία(Fresco) του 12ου αιώνα από την Καππαδοκία 




ΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ

Του πρ. Γεωργ. Κουγιουμτζόγλου



       Απόστολοι ονομάζονται οί Δώδεκα μαθητές του Κυρίου πού άφησαν τα πάντα καί ακολούθησαν τον Κύριο σε όλη τη δημόσια διακονία Του μέχρι της Αναλήψεως. Στή συνέχεια μετά την έπι φοίτηση του Άγιου Πνεύματος, έγιναν κήρυκες καί μάρτυρες της πίστεως στον Χριστό προς λύτρωση της ανθρωπότητας από την αμαρτία καί συνέβαλαν στην εξάπλωση της Βασιλείας του Θεού στη γη.
Το ιερό καί τιμητικότατο αυτό όνομα δόθηκε από τον ίδιο τον Κύριο στους Μαθητές Του, όταν διανυκτέρευσε στο ορός προσευχόμενος' τότε, «προσεφώνησε τους μαθητάς αυτού, καί έκλεξάμενος άπ' αυτών δώδεκα, ους καί Αποστόλους ώνόμασεν...» (Λουκ. στ', 12-13).
    Οι Ευαγγελιστές Ματθαίος, Μάρκος καί Ιωάννης χρησιμοποιούν περισσότερο το όνομα «οι Δώδεκα», ό δε Λουκάς καί Παύλος το «Απόστολοι». Αργότερα χρησιμοποιείται ή λέξη σε ευρύτερη έννοια καί ονομάζονται Απόστολοι καί άλλοι πλην των Δώδεκα, (οί εβδομήκοντα), αλλά καί οί συνεργάτες αυτών.

Собор Апостолов. Икона (таблетка). Новгород. Конец XV в. 24 х 19. Из Софийского собора. Новгородский музей.Καθεδρικό Ναό Αποστόλων. Εικονίδιο (δισκίο). Novgorod. Το τέλος του 15ου αιώνα. 24 x 19. Από τον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας. Νόβγκοροντ Μουσείο.



    Κατάλογοι των ονομάτων των δώδεκα Αποστόλων υπάρχουν τέσσερις: Ματ. ι', 2' Μαρ. γ', 13' Λουκ. στ', 14 καί Πράξ. α', 13. Οί κατάλογοι αυτοί συμφωνούν μόνο στον πρώτο, τον Πέτρο καί τον τελευταίο τον Ιούδα τον Ισκαριώτη. Ή διαφωνία - ασυμφωνία τους οφείλεται στο γεγονός ότι οι Ιουδαίοι συνήθιζαν να έχουν δύο ονόματα καί άλλοι Ευαγγελιστές αναφέρουν το πρώτο, ενώ άλλοι προτιμούν το δεύτερο.

Минея - Июнь (фрагмент). Икона. Русь. Начало XVII в. Церковно-Археологический Кабинет Московской Духовной Академии. Μηναίο - Ιούνιος (τεμάχιο). Εικονίδιο. Russ. Αρχή του 17ου αιώνα. στην Εκκλησία  καί το Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεολογικής Ακαδημίας της Μόσχας.





    Κατά την εκλογή των Μαθητών Του, ό Κύριος έσταμάτησε στον αριθμό δώδεκα, γιατί όπως οι δώδεκα υιοί του Ιακώβ, οί δώδεκα Πατριάρχες, θεωρούνται σι αρχηγοί των δώδεκα φυλών του Ισραήλ, δηλαδή όλου του Ιουδαϊσμού, έτσι καί οί Δώδεκα αυτοί πρώτοι Μαθητές του Κυρίου, έγιναν οι πνευματικοί αρχηγοί του νέου Ισραήλ, δηλαδή του Χριστιανισμού. Άλλα καί διότι τα δωδέκα κουδουνάκια στο κάτω μέρος του χιτώνα του Άρχιερέως Ααρών πού κουδούνιζαν, όταν βημάτιζε στη Σκηνή, τους δώδεκα Αποστόλους εδήλωναν, πού ήχησαν (κουδούνισαν) καί έκήρυξαν σε ολόκληρη την οικουμένη το Ευαγγέλιο της άπολυτρώσεως. Γι' αυτό καί ό Ώσηέ προφήτευσε ότι δώδεκα δρύες θα ακολουθήσουν τον Θεό πού θα φανεί στη γη.

    Έκτος από τους Δώδεκα, ό Κύριος εξέλεξε καί τους «Εβδομήκοντα», οι όποιοι κατά διαλείμματα Τον ακολουθούσαν. Αυτούς απέστειλε για να προετοιμάσουν το έδαφος απ' όπου επρόκειτο να περάσει καί να διδάξει (Λουκ. Γ, 1). Καί ό αριθμός αυτός ανταποκρίνεται προς τους εβδομήκοντα εκείνους Πρεσβυτέρους τους οποίους ό Μωυσής, κατ' εντολή του Θεού, εξέλεξε ως βοηθούς του. Αποδεικνύεται έτσι ότι τα παραδείγματα της Παλαιάς είναι σύμφωνα με τα της Καινής Διαθήκης.
    Μεταξύ των Δώδεκα ό Κύριος είχε τρεις, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο καί τον Ιωάννη οί όποιοι αποτελούσαν το στενότερο κύκλο Του καί παρευρίσκονταν μόνο αυτοί σε εξαιρετικές περιπτώσεις, (ανάσταση της κόρης του Ίαείρου, στη Μεταμόρφωση, στην προσευχή της Γεσθημανής). Τον πρώτο, γιατί αγάπησε τον Χριστό «σφόδρα». Τον τρίτο, γιατί αγαπήθηκε από τον Χριστό «σφόδρα». Καί τον δεύτερο, γιατί μπορούσε να πιει το ποτήρι του θανάτου το οποίο καί ό Κύριος ήπιε.


Собор свв. апп. Икона. Византия. 1-я четверть XIV века. Музей изобразительных искусств. Москва.Καθεδρικό Ναό των Αγίων. ann. Εικονίδιο. Βυζάντιο. 1ο τρίμηνο του 14ου αιώνα. Μουσείο Καλών Τεχνών. Μόσχα.


    Οι δώδεκα Απόστολοι πού εξέλεξε ό Κύριος για να μυήσει στα μυστήρια της Βασιλείας του Θεού, ώστε να συνεχίσουν αργότερα το έργον Του, ούτε μόρφωση είχαν ούτε από ανώτερη κοινωνική τάξη του Ιουδαϊσμού προέρχονταν. Όλοι κατάγονταν από την πτωχή καί καθυστερημένη πολιτιστικά Γαλιλαίο, εκτός από τον Ιούδα τον Ισκαριώτη, που προερχόταν από την Ιουδαία. Ήσαν άνθρωποι απλοί, βιοπαλαιστές, αλιείς στο επάγγελμα καί τελώνες, αλλά με αγνά θρησκευτικά ενδιαφέροντα καί με πίστη στον Θεό του Ισραήλ καί στις Μεσσιανικές παραδόσεις. Οι υιοί του Ζεβεδαίου ήσαν σχετικά εύποροι, γιατί καί πλοίο ιδιόκτητο είχαν καί γνωριμίες με τους Αρχιερείς της Ιερουσαλήμ διατηρούσαν, Ή εξωτερική τους εμφάνιση προξενούσε την εντύπωση ότι ήσαν άνθρωποι «αγράμματοι καί ιδιώται» (Πράξ. δ', 13). Είχαν όμως την Άποστολικότητα: Ήσαν αυτόπτες καί ακόλουθοι του Κυρίου, (γεγονός πού συνιστά την εξωτερική μαρτυρία ενώπιον των ανθρώπων) καί είχαν την άνωθεν κλήση καί αποστολή {εσωτερικό γνώρισμα της άποστολικότητας). Τ' ανωτέρω σημαίνουν ότι ή αυθεντία των Αποστόλων, κατά τη δράση τους στην Εκκλησία, στηριζόταν στον ίδιο τον Θεό. "Ετσι συνέχισαν το έργο του Διδασκάλου τους κινούμενοι διαρκώς από πόλη σε πόλη καί χει-ροτονουντες κατάλληλους διαδόχους.




Αυτούς τους δώδεκα ιερούς Αποστόλους έχουμε χρέος όλοι οί Χριστιανοί να τιμούμε καί να γεραίρουμε σαν φωστήρες του κόσμου, κήρυκες της ευσέβειας καί καταλύτες της πλάνης. Καί κάνω άπ' όλα να τους γνωρίζουμε.







Ο Απόστολος Πέτρος.
Τοιχογραφία στο ναό Παναγίας
Εβραΐδας Καστοριάς. 19ος αιών;


Πρώτος Απόστολος είναι ό Πέτρος, ό κορυφαίος των Αποστόλων, ό όποιος προηγουμένως ονομαζόταν Σίμων. Ήταν έγγαμος ψαράς, αγράμματος, αδελφός του Ανδρέα του Πρωτοκλήτου, από τη Βηθσαϊδα της Γαλιλαΐας, υιός του Ίωνα.
Αυτόν τον Απόστολο μακάρισε ό Κύριος καί τον ονόμασε Πέτρο, ενώ την πίστη του απεκάλεσε πέτρα πάνω στην όποια απεφάσισε να οικοδομήσει την Εκκλησία Του. «Μακάριος ει, Σΐμων Βαριωνα... συ ει Πέτρος, καί έπι ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την εκκλησίαν, καί πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής» (Ματ. ιστ', 17, 18).
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο πρώτα στην Ιουδαία καί Αντιόχεια ακολούθως στη Μικρά Ασία καί κατέληξε στη Ρώμη. Επειδή εκεί ένίκησε με υπερφυσικό τρόπο το μάγο Σίμωνα, σταυρώθηκε από τον αυτοκράτορα Νέρωνα κατακέφαλα, (πάνω τα πόδια - κάτω το κεφάλι), όπως ό ίδιος το ζήτησε καί έτσι έλαβε το άφθαρτο στεφάνι του μαρτυρίου, μεταξύ των ετών 66 καί 69, αφού άφησε δύο καθολικές επιστολές στην Εκκλησία του Χριστού.

Δεύτερος είναι ό Ανδρέας, ό Πρωτόκλητος, ο αδελφός του Πέτρου.
Υπήρξε ενωρίτερα μαθητής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, αλλά τον εγκατέλειψε για να ακολουθήσει τον Χριστό. Προσέλκυσε καί τον αδελφό του λέγοντας: «Εύρήκαμεν τον Μεσσίαν». Θεωρείται ιδρυτής της Εκκλησίας της Κων/πόλεως.
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο σε όλα τα παραθαλάσσια μέρη της Μαύρης θάλασσας, Βιθυνίας καί Βυζαντίου. Αργότερα μέσω Θράκης καί Μακεδονίας κατήλθε μέχρι την Αχαΐα. Στήν Πάτρα ενήργησε πολλά θαύματα καί επειδή πολλοί επίστευαν στον Χριστό ό Ανθύπατος της πόλεως Αιγεάτης έκάρφωσε τον Απόστολο του Χρίστου σε ένα Σταυρό ανάποδα κι' εκεί παρέδωσε το πνεύμα του. Το λείψανο του μετά από πολλά χρόνια μεταφέρθηκε στο Ναό των Αγίων Αποστόλων Κωνσταντινουπόλεως.

Τρίτος Απόστολος είναι ό Ιάκωβος, ό του Ζεβεδαίου, αδελφός του Ιωάννου του Θεολόγου καί Ευαγγελιστού.
Είναι ό τρίτος της τριάδος Απόστολος, τον όποιον ό Κύριος ελάμβανε μαζί με τον Πέτρο καί Ιωάννη ιδιαιτέρως στίς προσευχές, αλλά καί στη Μεταμόρφωση Του.
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο σ' ολόκληρη την Ιουδαία. Ό Ηρώδης όμως ό Άγρίππας για την πολλή παρρησία πού είχε, τον έθανάτωσε με μαχαίρι το 44 μ.Χ. καί έτσι έγινε ό δεύτερος μάρτυρας της πίστεως μας μετά τον Πρωτομάρτυρα Στέφανο ( 43 μ.Χ.).

Τέταρτος είναι ό Ιωάννης ό Ευαγγελιστής καί Θεολόγος, αδελφός του Ιακώβου.
Είναι ό Απόστολος πού αγαπήθηκε από τον Χριστό «σφόδρα» καί ό έπιπεσών έπι το στήθος Αυτού. Ό Ιωάννης έχει λάβει τα περισσότερα επίθετα: Απόστολος, Ευαγγελιστής, Θεολόγος, Μαθητής της αγάπης, Ήγαπημένος μαθητής, Επιστήθιος, Παρθένος, Βοανεργές - υιός της Βροντής.
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μικρά Ασία. Εξορίστηκε στην Πάτμο, όπου πλήθη απίστων προσήλθαν στο Χριστιανισμό. Όταν επέστρεψε στην Εφεσο αναπαύθηκε εν ειρήνη (περίπου 95 χρονών). Ενωρίτερα μας άφησε το Ευαγγέλιο του, τρεις Καθολικές επιστολές καί την Αποκάλυψη.

Πέμπτος Απόστολος του Χριστού είναι ό Φίλιππος ό από Βηθσαϊδα της Γαλιλαίας, συμπατριώτης του Ανδρέου καί Πέτρου.
Είναι αυτός πού είπε στο Ναθαναήλ «όν έγραψε Μωσής καί Προφήται εύρήκαμεν,Ίησούν τον υίόν του Ιωσήφ τον από Ναζαρέτ» (Ίω. α', 46).
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μικρά Ασία (Λυδία καί Μυσία) καί στην Ίεράπολη μαζί με τον Βαρθολομαίο (Ναθαναήλ) καί την αδελφή του Μαριάμνη. Μαρτύρησε τρυπημένος στους αστραγάλους καί καρφωμένος σ' ένα ξύλο στην Ίεράπολη. Λόγω σεισμού πού ακολούθησε οι συνοδοί του αφέθησαν ελεύθεροι.

Εκτος είναι ό Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ.
Όταν ό φίλος του Φίλιππος του είπε για τον Χριστό τ' άνωτέρω καί πλησίασε, ό Χριστός τον προϋπάντησε λέγοντας: «Ιδε αληθώς Ισραηλίτης, εν ώ δόλος ουκ εστί» (Ίω. α', 48).
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο στους Ινδούς, οι όποιοι ονομάζονταν Ευδαίμονες καί τους παρέδωσε το κατά Ματθαίον Εύαγγέλιον. Από τους απίστους όμως σταυρώθηκε στην Ούρβανούπολη. Εκεί παρέδωσε το πνεύμα του καί έλαβε το στέφανο του μαρτυρίου.

Εβδομος Απόστολος είναι ό Θωμάς πού λεγόταν καί Δίδυμος.
Είναι ό Μαθητής πού για την απιστία του είπε ό Κύριος: «Μη γίνου άπιστος, αλλά πιστός» (Ίω. κ', 27) καί αυτός ψηλαφώντας Τον είπε: «Ό Κύριος μου καί ό Θεός μου» (κ', 28).
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο του Χρίστου στους Πάρθους, Μήδους, Πέρσες καί Ινδούς. Ό Βασιλεύς των τελευταίων, επειδή ό Θωμάς έβάπτισε καί τον υιό του, τον φυλάκισε καί τελικά τον καταδίκασε σε θάνατο: Οι στρατιώτες τον κατατρύπησαν με τις λόγχες τους.

Ογδοος είναι ό Ματθαίος, ό Τελώνης, αδελφός του Ιακώβου του Άλφαίου.
Είναι αυτός που ακολούθησε τον Χριστό αφού εγκατέλειψε «την ύπηρεσίαν του». Μετά το μεγάλο δείπνο πού προσέφερε στον Χριστό έγινε Απόστολος καί Ευαγγελιστής. Το Ευαγγέλιο του το έγραψε στην Αραμαική γλώσσα οκτώ χρόνια μετά την Πεντηκοστή, αργότερα όμως μεταφράστηκε στα Ελληνικά.
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο στους Πάρθους καί Μήδους στους οποίους ίδρυσε Εκκλησία, μετά από πολλά θαύματα πού έκανε σ' αυτούς. Τελικά θανατώθηκε από τους άπιστους δια πύρας.

Ενατος είναι ό Ιάκωβος ό υιός του Άλφαίου, αδελφός του Λευί δηλ. του Ματθαίου.
Λέγεται καί Ιάκωβος ό μικρός, προς διάκριση από τον Ιάκωβο το μεγάλο, τον αδελφό του Ιωάννου, αλλά καί προς διάκριση από τον Ιάκωβο τον Άδελφόθεο.
Ό τόπος στον όποιο έκήρυξε ό Απόστολος Ιάκωβος δεν είναι εξακριβωμένος. Αναγράφεται ότι έκήρυξε στα έθνη καί ονομάστηκε σπέρμα θειο. Κηρύττοντας καί ελέγχοντας τους απαίδευτους λαούς κρεμάστηκε σε σταυρό καί έτσι παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό.


Δέκατος Απόστολος είναι ό Σίμων ό Κανανίτης δηλ. ό Ζηλωτής, από την Κανά της Γαλιλαίας.
Ό Σίμων ανήκε στο κόμμα των Ζηλωτών (πού στα Αραμαικά ό ζηλωτής λέγεται Κanana καί με Ελληνική κατάληξη Κανανίτης = Ζηλωτής) καί διατήρησε την ονομασία του αυτή καί ως Απόστολος, (όπως καί ό Ματθαίος ό Τελώνης).
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο του Χριστού στη Μαυριτανία καί γενικά στην Αφρική. Τελικά μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο.

Ενδέκατος είναι ό Ιούδας Ιακώβου, τον οποίο ό Ματθαίος ονομάζει Λεββαϊο ή Θαδδαΐο.
Ό Ιούδας, δηλαδή αυτός διακρινόμενος από τον Ιούδα τον Ισκαριώτη, τον προδότη, είναι αδελφός του Ιακώβου του Αδελφό-θεού καί επομένως υιός του Ιωσήφ του μνήστορος. Αρα είναι «αδελφός» του Κυρίου. Λεββαΐος σημαίνει θαρραλέος καί Θαδ-δαϊος (στα Αραμαικά) σημαίνει μεγάθυμος, μεγαλόψυχος. Είναι συγγραφεύς της Καθολικής επιστολής Ιούδα.
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μεσοποταμία καί έφώτισε τα ευρισκόμενα στη χώρα αυτή έθνη. Πήγε καί στην Εδεσσα, οπού έθεράπευσε τον Τοπάρχη. Τελικά τον κρεμάσανε καί τον θανάτωσαν με έκτοξευόμενα βέλη.

Δωδέκατος Απόστολος τον Χριστού είναι ό Ματθίας, στη θέση του προδότη Ιούδα.
Μετά την Ανάληψη του Κυρίου, οί Απόστολοι, αφού έπιλέξανε δύο, τους καταλληλότερους από τους έβδομήκοντα Αποστόλους, έβαλαν κλήρο «καί προσευξάμενοι... επεσεν ό κλήρος έπι Ματθίαν καί συγκατεψηφίσθη μετά των ένδεκα Αποστόλων» (Πράξ. α', 24.26).
Έκήρυξε το Ευαγγέλιο του Χριστού στην Αιθιοπία καί αφού ύπέμεινε πολλά βασανιστήρια από τους απίστους παρέδωσε την ψυχή του στα χέρια του Θεού.


Старинная православная икона «Собор 12 Апостолов Христовых». Святая Земля, Иерусалим XIX век ..
Αρχαία ορθόδοξη εικονίδιο "καθεδρικό ναό 12 αποστόλους του Χριστού." Η Αγία Γη, στην Ιερουσαλήμ 19ου αιώνα ..


    Οί ανωτέρω πανεύφημοι Απόστολοι, οί δώδεκα καί οί ανήκοντες στον ευρύτερο κύκλο των εβδομήκοντα, μαζί με τίς σεπτές Μυροφόρες καί πιστές ακόλουθες του Κυρίου, αυτοί όλοι, πού ήσαν εκατόν είκοσι (120) στον αριθμό (Πράξ. α', 15), πρέπει να γνωρίζουμε ότι δεν έβαπτίστηκαν με το βάπτισμα δι' ύδατος, αλλά βαπτίστηκαν την ήμερα της Πεντηκοστής «εν Πνεύματι Άγίω».


    Πρώτον γιατί ό Ευαγγελιστής Ιωάννης λέγει φανερά ότι ό Ιησούς δεν έβάπτιζε «...ό Ιησούς ουκ έβάπτιζε, άλλ' οί Μαθηταί αυτού» (Ίω. δ', 2) καί δεύτερον γιατί ό μεν Πρόδρομος έκήρυξε λέγοντας για τον Κύριο: «Εγώ μεν βαπτίζω υμάς εν ύδατι, αυτός δε βαπτίσει υμάς εν Πνεύματι Άγίω καί πυρί» (Λουκ. γ', 16), ό δε Χριστός το έβεβαίωσε λέγοντας: «Ιωάννης μεν έβάπτισε ύδατι, ύμείς δε βαπτισθήσεσθε εν Πνεύματι Άγίω ου μετά πολλας ταύτας ημέρας» (Πράξ. α', 5). Ή υπόσχεση αυτή του Κυρίου πραγματοποιήθηκε την ήμερα της Πεντηκοστής: «Καί εγένετο αφνω έκ του ουρανού ήχος ώσπερ φερομένης πνοής βιαίας... καί ώφθησαν αυ-τοϊς διαμεριζόμεναι γλώσσαι ώσεί πυρός, έκάθισέ τε έφ' ένα έκα-στον αυτών καί έπλήσθησαν άπαντες Πνεύματος Άγιου» (Πράξ. β', 2-4). Γι' αυτό δεν χρειάστηκαν άλλο βάπτισμα. Το ίδιο πιστοποιεί καί ό θειος Γρηγόριος ό Παλαμάς λέγοντας ότι το ύπερώον στο όποιο κατήλθε το Αγιον Πνεύμα, έγινε κολυμβήθρα στην όποια βαπτίστηκαν όλοι οί Απόστολοι καί οί λοιποί εκεί ευρισκόμενοι. Άλλα καί ό Αγιος Χρυσόστομος, στην ερμηνεία του Ευαγγελίου, αναφέρει ότι οί Απόστολοι βαπτίστηκαν από το βάπτισμα του Άγιου Πνεύματος κατά την ήμερα της Πεντηκοστής.

****************


Οι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος.
Εικόνα στον Γέρμα Καστοριάς.
19ος αιών;




Первоверховные апостолы Петр и Павел с житием. Икона, XVI век. Новгород
Αποστόλων Πέτρου και Παύλου με σκηνές από τη ζωή του. Εικονίδιο, 16ου αιώνα. Νόβγκοροντ





1. Ό Αγιος Νικόδημος, δεύτερο Απόστολο, αναφέρει, τον Παύλο, το σκεύος εκλογής του Χρίστου, ό όποιος υπερνίκησε όλους τους Αποστόλους στο ζήλο της πίστεως καί στους κόπους. Αυτός έκήρυξε τον Χριστό από Ιεροσολύμων μέχρι του Ιλλυρικού, όπως ό ίδιος αναφέρει καί έφθασε στη Ρώμη αποκεφαλίστηκε.


Από το βιβλίο "Λατρευτικό Εγχειρίδιο"



Ἀπολυτίκιον 
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.

Ὡς δωδεκάπυρσος, λυχνία ἔλαμψαν, οἱ Δωδεκάριθμοι, Χριστοῦ Ἀπόστολοι, Πέτρος καὶ Παῦλος σὺν Λουκᾶ, Ἀνδρέας καὶ Ἰωάννης, Βαρθολομαῖος Φίλιππος, σὺν Ματθαίω καὶ Σίμωνι, Μᾶρκος καὶ Ἰάκωβος, καὶ Θωμὰς ὁ μακάριος, καὶ ηὔγασαν τοὺς πίστει βοώντας χαίρετε Λόγου οἱ αὐτόπται.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.

Οἱ τῶν Ἀποστόλων πρωτόθρονοι, καὶ τῆς Οἰκουμένης διδάσκαλοι, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων πρεσβεύσατε, εἰρήνην τῆ οἰκουμένῃ δωρήσασθαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον  
Ἦχος γ´.

Ἀπόστολοι Ἅγιοι, πρεσβεύσατε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ , ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν. 

Κοντάκιον
Ἦχος β’. Τοὺς ἀσφαλεῖς.

Τοὺς ἀσφαλεῖς καὶ θεοφθόγγους κήρυκας, τὴν κορυφὴν τῶν Μαθητῶν σου Κύριε, προσελάβου εἰς ἀπόλαυσιν, τῶν ἀγαθῶν σου καὶ ἀνάπαυσιν, τοὺς πόνους γὰρ ἐκείνων καὶ τὸν θάνατον, ἐδέξω ὑπὲρ πᾶσαν ὁλοκάρπωσιν, ὁ μόνος γινώσκων τὰ ἐγκάρδια.

Κάθισμα
Ἦχος δ'. Ὁ ὑψωθεὶς.

Κατοικισθέντες ἐν φωτὶ ἀπροσίτῳ, ὡς οἰκητήρια φωτὸς πεφυκότες, οἶκον ὑμῶν τὸν ἅγιον φωτίζετε ἀεί, θείαις προσφοιτήσεσιν· ὅθεν πίστει βοῶμεν· Σκότους ἡμᾶς ῥύσασθε, καὶ παντοίων κινδύνων, καὶ χαλεπῶν ἐθνῶν ἐπιδρομῆς, ἐκδυσωποῦντες τὸν Κτίστην Ἀπόστολοι.

Ὁ Οἶκος

Τράνωσόν μου τὴν γλῶτταν Σωτήρ μου, πλάτυνόν μου τὸ στόμα, καὶ πληρώσας αὐτό, κατάνυξον τὴν καρδίαν μου, ἵνα οἷς λέγω ἀκολουθήσω, καὶ ἃ διδάσκω, ποιήσω πρῶτος· πᾶς γὰρ ποιῶν καὶ διδάσκων, φησίν, οὗτος μέγας ἐστίν· ἐὰν γὰρ λέγω, καὶ μὴ πράττω, ὡς χαλκὸς ἠχῶν λογισθήσομαι. Διὸ λαλεῖν μοι τὰ δέοντα, καὶ ποιεῖν τὰ συμφέροντα δώρησαι, ὁ μόνος γινώσκων τὰ ἐγκάρδια.

Μεγαλυνάριον

Πέτρον Παῦλον Μᾶρκον σὺν τῷ Λουκᾶ, Φίλιππον, Ἀνδρέαν, Ἰωάννην τε καὶ Θωμᾶν, Σίμωνα Ματθαῖον, καὶ τὸν Βαρθολομαῖον, σὺν θείῳ Ἰακώβῳ ὕμνοις τιμήσωμεν. 



ВЛАДИМИРСКАЯ ЦЕРКОВЬ
ТВЕРСКОЙ ЕПАРХИИ МОСКОВСКОГО ПАТРИАРХАТА
VLADIMIR ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Tver επισκοπή του Πατριαρχείου Μόσχας

Ковчег 
с 3 частицами мощей (апостолов).
κιβωτός
3 κειμήλια (οι απόστολοι).





Πέμπτη, 29 Ιουνίου 2017



Δ Ι Α Β Α Σ Τ Ε

DE SANCTIS PRINCIPIBUS APOSTOLORUM 
PETRO ET PAULO



COMMENTARIUS DE SS. PETRO ET PAULO
(ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ)



The Bones of St. Peter The First Full Account of the Search for the Apostle's Body by John Evangelist Walsh © 1982, Doubleday & Co.
Τα οστά του Αγίου Πέτρου
Το πρώτο πλήρως υπόψη της αναζήτησης για το σώμα του Αποστόλου
από τον Ιωάννη τον Ευαγγελιστή Walsh
© 1982, Doubleday & Co.



Ταουσάνοβιτς, Βλαδίμηρος Κ.

 Ο Παύλος εν Αθήναις :
Διατριβή επί διδακτορία ... Εν Αθήναις Τύποις "Πανελληνίου Κράτους" 1912.



Ο Απόστολος Παύλος : 
Ήτοι αι πρώται νίκαι του χριστιανισμού (μετά εικόνων) κατά τον W. Naumann  
υπό Αγαθαγγέλου Στεφανάκη Επισκόπου Μυρέων.Εν Σμύρνη, 1875.



Άγιοι Πρωτοκορυφαίοι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος





Σταύρωσις εἷλε κήρυκα Χριστοῦ Πέτρον,
Τομὴ δὲ Παῦλον, τὸν τεμόντα τὴν πλάνην.
Τλῆ ἐνάτῃ Σταυρὸν Πέτρος εἰκάδ' ἄορ δέ γε Παῦλος.


Ο Πέτρος γεννήθηκε στη Βηθσαϊδά, κοντά στη λίμνη Γεννησαρέτ, όπου με τον αδελφό του Ανδρέα ασκούσαν το επάγγελμα του ψαρά, μαζί με δυο άλλους Αποστόλους, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, γιους του Ζεβεδαίου.






Κατοικουσε στην Καπερναούμ από όπου καταγόταν η γυναίκα του, για την οποία ωστόσο τίποτα δεν είναι γνωστό. Γνωρίζουμε ότι ο Πέτρος ήταν έγγαμος, γιατί ο Χριστός θεραπεύσε την πεθερά του. Είναι πολύ πιθανό η σύζυγος να μην ζούσε όταν τον κάλεσε ο Χριστός στο αποστολικό αξίωμα. Μάλιστα, στις ιεραποστολικές του περιοδείες, είχε και ο Πέτρος μαζί του όχι τη γυναίκα του αλλά χριστιανή αδελφή για να τον υπηρετεί.
Η κλήση του στο αποστολικό αξίωμα έγινε σταδιακά. Πρώτα παρουσίασε τον Πέτρο στο Χριστό ο αδελφός του Ανδρέας. Ήταν παρών, προφανώς, στο γάμο της Κανά και αμέσως μετά από το γάμο αυτόν εγκαταστάθηκε με τον Ιησού και άλλους μαθητές στην Καπερναούμ.



Οι ειδήσεις για την ιστορία του Πέτρου μετά την Ανάσταση δεν είναι πολλές και δε μπορούμε να έχουμε ένα διάγραμμα της πορείας του και κανένα σταθερό σημείο για μια σωστή χρονολόγηση. Στην ιστορία της πρώτης Εκκλησίας και πάλι πρωτοστατεί ο Πέτρος στην πρώτη διοικητικού χαρακτήρα πράξη των Αποστόλων, όταν υπέδειξε σε κοινή σύναξη των πιστών να εκλέξουν τον αντικαταστάτη του Ιούδα του Ισκαριώτη. Την ημέρα της Πεντηκοστής πάλι ο Πέτρος σηκώθηκε μαζί με τους άλλους έντεκα Αποστόλους και μίλησε προς το συγκεντρωμένο πλήθος ώστε να πιστέψουν και να βαπτιστούν 3.000. Στη συνέχεια ο Πέτρος θεράπευσε κάποιο χωλό στο Ναό, όντας με τον Ιωάννη, μίλησε για δεύτερη φορά προς το πλήθος. Αυτός ο λόγος είχε συνέπεια να οδηγηθεί με τον Ιωάννη στο συνέδριο. Οι Ιουδαίοι και μάλιστα οιΣαδδουκαίοι συνέλαβαν για δεύτερη φορά τον Πέτρο και τον Ιωάννη και τους φυλάκισαν, για να αποφυλακιστούν όμως με θαυμαστό τρόπο.

Απόστολος Πέτρος - 1546 μ.Χ. - Mονή Σταυρονικήτα, Άγιον Όρος (Κρητική σχολή, Θεοφάνης ο Kρής)

Μετά από μια μακρά περιοδεία που είχε ξεκινήσει από την Ιουδαία κατά την οποία ο Πέτρος ίδρυσε την Εκκλησία της Αντιόχειας και έκανε κηρύγματα, βαπτίζοντας και χειροτονώντας Επισκόπους σε διάφορα μέρη, αφού πρώτα πέρασε από την Σικελία (όπου χειροτόνησε τους πρώτους Επισκόπους των Συρακουσών και της Κατάνης) κατέληξε στη Ρώμη όπου χειροτόνησε τον άγιο Λίνο πρώτο Επίσκοπο της Ρωμαΐκης Πρωτεύουσας. Εκεί, έμαθε ότι σχεδιαζόταν η σύλληψή του, εξαιτίας των Διώξεων κατά των Χριστιανών, και γι' αυτό ετοιμαζόταν να φύγει από την πόλη.

Απόστολος Πέτρος - 1542 μ.Χ. - Πρωτάτο, Άγιον Όρος - Kρητική σχολή

Βγαίνοντας από την Ρώμη, είδε τον Χριστό να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση κρατώντας έναν σταυρό. Ο Πέτρος περίεργος τον ρώτησε "Πού πηγαίνεις Κύριε;/Quo vadisDomine?" κι Εκείνος του απάντησε "Πηγαίνω στη Ρώμη για να σταυρωθώ ξανά / Romam vado iterum crucifigi"(Πραξ. Απ). Τότε ο Πέτρος κατάλαβε ότι έπρεπε να υπομείνει το μαρτύριο και επιστρέφοντας στη Ρώμη παραδόθηκε.
Μάλιστα, ζήτησε να τον σταυρώσουν ανάποδα, γιατί θεωρούσε τον εαυτό του ανάξιο να υπομείνει μαρτύριο παρόμοιο με αυτό του Χριστού. Μαρτύρησε στις29 Ιουνίου του έτους 64 ή 67, στο Ιπποδρόμιο του Νέρωνα.
Ενταφιάστηκε στον Βατικάνειο Λόφο, έξω από τον Ιππόδρομο όπου και μαρτύρησε (οι αρχαιολογικές έρευνες υποστηρίζουν ότι η μεταξύ τους απόσταση ήταν περίπου 150 μέτρα), και σε εκείνο το σημείο τοποθετήθηκε αρχικά μια κόκκινη πέτρα. Σε εκείνο το σημείο κτίστηκε ένας μικρός ευκτήριος οίκος, όπου οι πρώτοι Χριστιανοί λειτουργούσαν, ενώ με την επίσημη αναγνώριση του Χριστιανισμού από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο, εκεί κτίστηκε μεγαλόπρεπη Βασιλική, η οποία αντικαταστάθηκε αργότερα από εκείνη του Μιχαήλ Αγγέλου. Ο Τάφος του εντοπίζεται κάτω από την κεντρική Αγία Τράπεζα του Καθεδρικού του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό.


Ο Πέτρος απεικονίζεται ως μεσήλικας με άσπρα πυκνά μαλλιά και κοντή γενειάδα. Φέρει πάντοτε σκούρο μπλέ χιτώνα και κίτρινο ιμάτιο, χρώματα καθιερωμένα τόσο στην Ορθόδοξη όσο και στην Δυτική Εικονογραφία. Συχνά κρατάει κάποια περγαμηνή στο αριστερό του χέρι όπου αναγράφεται κάποιο χωρίο από την Επιστολή του, ενώ κρατά κλειδιά στο άλλο χέρι, ως έμμεση αναφορά στο Ευαγγελικό χωρίο "σύ εἶ ὁ Πέτρος, καί ἐπί ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τήν ἐκκλησίαν, καί πύλαι ἅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς"(Ματθ. 16, 18-19). Η παρερμηνεία αυτού του χωρίου οδήγησε αρκετές φορές την Εκκλησία σε διαμάχη, αφού χρησιμοποιείται ακόμη από την Εκκλησία της Ρώμης ως δικαιολογία για το"Παπικό Πρωτείο" της επί των άλλων Πατριαρχείων. (Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια)


 Ο απόστολος Παύλος γεννήθηκε μεταξύ 10 και 15μ.Χ., ήταν επίσης Εβραίος, καταγόταν από τη φυλή Βενιαμίν, ανήκε στους κύκλους των Φαρισαίων και κατοικούσε στην Ταρσό της Κιλικίας. Από τον πατέρα του είχε αποκτήσει τον τίτλο και τα δικαιώματα του Ρωμαίου πολίτη. Το αρχικό του όνομα ήταν Σαούλ ή Σαύλος. Μαθήτευσε κοντά στον νομοδιδάσκαλο Γαμαλιήλ και ήταν πιστότατος οπαδός του Μωσαϊκού Νόμου, σε σημείο ώστε να καταδιώκει με κάθε τρόπο όσους πίστευαν στο κήρυγμα του Χριστού. Σύμφωνα με το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων, ήταν μεταξύ όσων επεδίωξαν το μαρτύριο του αγίου Στεφάνου (Πράξεις Αποστόλων ζ’, 60). Κατά την παράδοση, κρατούσε τα ενδύματα των βασανιστών του αγίου, όταν εκείνοι τον λιθοβολούσαν.




            Η μεταστροφή του Σαούλ στην πίστη του Χριστού έγινε με τρόπο θαυματουργικό, ενόσω πορευόταν προς τη Δαμασκό. Πριν την είσοδο της πόλης έχασε την όρασή του, έπεσε στη γη από το άλογο, στο οποίο επέβαινε, και άκουσε φωνή από τον ουρανό να τον προστάζει να βρει στη Δαμασκό τον απόστολο Ανανία, ο οποίος του δίδαξε την αλήθεια του Ευαγγελίου και τον βάπτισε (Πράξεις Αποστόλων θ’, 1-18).

            Μετά τη μεταστροφή του περιόδευσε σε μεγάλο μέρος της τότε γνωστής οικουμένης, κηρύσσοντας το Ευαγγέλιο του Χριστού. Η ιεραποστολική πορεία του χωρίζεται σε τέσσερις ιεραποστολικές Περιοδείες. Κατά την πρώτη Περιοδεία (47-48μ.Χ.) κήρυξε στην Κύπρο, την Παμφυλία, την Πισιδία και την Λυκαονία. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης Περιοδείας του (49-52μ.Χ.) περιοδεύοντας στη Συρία, την Κιλικία, τη νότιο Γαλατία, τη Λυκαονία, κήρυξε την πίστη του Χριστού στον ελλαδικό χώρο, ακολουθώντας την πορεία από Τρωάδα προς Νεάπολη, Φιλίππους (αρχαία Καβάλα), Αμφίπολη, Απολλωνία, Θεσσαλονίκη, Βέροια, Αθήνα - όπου και κήρυξε για τον «Άγνωστο Θεό» των Αθηναίων στο βήμα του Αρείου Πάγου.
            Τελευταίος σταθμός του πριν να αναχωρήσει για την Έφεσο ήταν η Κόρινθος, όπου κήρυξε στη συναγωγή της πόλης και βάπτισε τον αρχισυνάγωγο Κρίσπο και όλη την οικογένειά του. Πριν να αναχωρήσει από την Κόρινθο, τον χειροτόνησε επίσκοπο και τον έστειλε να κηρύξει τον λόγο του Χριστού στην Αίγινα. Ο απόστολος Παύλος ήταν ο πρώτος που έφερε το μήνυμα του Ευαγγελίου σε ευρωπαϊκό έδαφος και σε έθνη που δεν ήταν ιουδαϊκά. Γι’ αυτό και χαρακτηρίζεται ως ο «Απόστολος των Εθνών». Περιήλθε τον ελλαδικό χώρο και κατά την επόμενη τρίτη Περιοδεία του.
            Μετά την τρίτη Περιοδεία του (52-56μ.Χ.) στη Μικρά Ασία, τη Μακεδονία και τη νότια Ελλάδα και ενόσω κήρυττε στα Ιεροσόλυμα, οι Ιουδαίοι, ενοχλημένοι από τη δράση του, τον κατηγόρησαν στους Ρωμαίους διοικητές και μετά την δίκη του από το Μεγάλο Συνέδριο των Ιουδαίων οδηγήθηκε να δικασθεί στη Ρώμη ως Ρωμαίος πολίτης, όπου αθωώθηκε των κατηγοριών. Πραγματοποίησε, έπειτα, την τέταρτη και τελευταία Περιοδεία του. Κατά μία θεωρία κήρυξε το Ευαγγέλιο έως και την Ισπανία. Μετά την επιστροφή του στη Ρώμη συνελήφθη κατά τις ημέρες του διωγμού του Νέρωνα και θανατώθηκε με αποκεφαλισμό το 67 ή 68 μ.Χ., λίγο καιρό μετά το μαρτύριο του αποστόλου Πέτρου. Σύμφωνα με την παράδοση, από την τομή του αποκεφαλισμού έρρευσε αίμα και γάλα.


            Η κηρυγματική δράση και των δύο αποστόλων ήταν θαυμαστή και μοναδική, ώστε να καταστούν στη συνείδηση της Εκκλησίας ως οι δύο σημαντικότεροι απόστολοι του Χριστού. Στην Καινή Διαθήκη  συναντούμε δεκατέσσερις επιστολές, οι οποίες αποδίδονται στον απόστολο Παύλο και απευθύνθηκαν από εκείνον προς τοπικές Εκκλησίες, τις οποίες ίδρυσε κατά τις Περιοδείες του.  Δύο επιστολές της Καινής Διαθήκης αποδίδονται στον απόστολο Πέτρο, οι οποίες τιτλοφορούνται ως «Καθολικές», αφού δεν έχουν ως παραλήπτη συγκεκριμένη τοπική Εκκλησία, αλλά ολόκληρο το εκκλησιαστικό σώμα. (Του Γεωργίου Ζαραβέλα, υπ. Μ.Δ.Ε. Λειτουργικής ΕΚΠΑ).


Ιερά Λείψανα:Η Κάρα του Αγίου Πέτρου βρίσκεται στη ρωμαιοκαθολική Βασιλική Αγίου Ιωάννου Λατερανού Ρώμης.






Ο τάφος του Απ. Πέτρου στη Ρώμη


Μέρος των Λειψάνων του Αγίου Πέτρου βρίσκονται στη ρωμαιοκαθολική Βασιλική Αγίου Πέτρου Ρώμης.



Λειψανοθήκη με μικροτεμάχιο λειψάνου του Αγίου Αποστόλου Πέτρου στον Καθεδρικό Ναό της Τρηρ (Trier) Γερμανίας




Καθεδρικός Ναός τής πόλης τών Βρυξελλών που τιμάται στο όνομα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και της Αγίας Γουδούλης. Η λεγόμενη λειψανοθήκη της Αγίας Οικογένειας.Η κάτω ασημένια θήκη περιέχει λείψανα των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, ενώ η πάνω τεμάχιο από τον μανδύα του Δικαίου Ιωσήφ του Μνήστορος.
Επιγραφή: "EX PALLIO S. JOSEPH SPONSI B(EATISSI) MAE V. M.".Στο κεντρικό μενταγιόν επιζωγραφισμένη η Φυγή στην Αίγυπτο.







Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Πέτρου βρίσκονται στο ρωμαιοκαθολικό Ναό της Αγίας Πουντεντιάνας Ρώμης και στις Μονές Ιβήρων και Παντελεήμονος Αγίου Όρους.



Οι αλυσίδες του Αγίου Πέτρου φυλάσσονται στη ρωμαιοκαθολική Βασιλική του Αγίου Πέτρου «τῶν Δεσμῶν» Ρώμης.




Οι αλυσίδες του Αποστόλου Πέτρου στη Φλωρεντία.




Τμήμα των αλυσίδων του Αποστόλου Πέτρου
στον θησαυρό του Καθεδρικού Ναού της Κολωνίας (Γερμανία).
Προέρχονται από τη Ρώμη.






Τμήμα των αλυσίδων του Αποστόλου Πέτρου
στον θησαυρό του Καθεδρικού Ναού της Τρηρ (Γερμανία).
Προέρχονται από τη Ρώμη.




Τμήμα των αλυσίδων του Αποστόλου Πέτρου
στον θησαυρό του Καθεδρικού Ναού του Άαχεν (Γερμανία).







 Στην Ιερα Μονη Τιμίου Προδρόμου Νικήσιανης φυλλάσονται λείψανα πολλών αγίων όπως:

  1. Λείψανο Αποστόλου Πέτρου.



Moastele Sfantului Ioan Botezatorul si Sfantului Apostol Petru
Parohia Bumbacari, cu hramul Nasterea Maicii Domnului, este o parohie ortodoxa situata in Bucuresti
Αποτμήματα λειψάνων  τού Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και τού Αγίου Αποστόλου Πέτρου στην Ενορία Bumbacari, αφιερωμένη στο  Γενέθλιο της Υπεραγίας Θεοτόκου, μια ορθόδοξη Ενορία που ευρίσκεται στο Βουκουρέστι. Ρουμανία




Above the main altar of St. John Lateran are reliquaries contining the heads of Sts Peter and Paul.

Η Κάρα του Αγίου Παύλου βρίσκεται στη ρωμαιοκαθολική Βασιλική του Αγίου Ιωάννου Λατερανού Ρώμης.








The General Vicar of the FSSP presents the relics of Sts Peter and Paul,
which a member of the Confraternity has donated us.




A sampling of the bones believed to be those of St. Peter. These are the carpals and metacarpals of the left hand. (Fabbrica di San Pietro)



Μέρος των Λειψάνων του Αγίου Παύλου βρίσκονται στον ομώνυμο ρωμαιοκαθολικό Ναό «Ἐκτός τῶν Τειχῶν» Ρώμης.

Ένας εκ των οδόντων του Αγίου Παύλου βρίσκεται στην Συλλογή των Ανακτόρων του Μπάκινχαμ Λονδίνου.

Απότμημα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Παύλου βρίσκεται στη Μονή Κουτλουμουσίου Αγίου Όρους.

Η αλυσίδα και το οδοιπορικό ραβδί του Αγίου Παύλου βρίσκεται στο ρωμαιοκαθολικό Παρεκκλήσιο «Φιόρι» της Ρώμης.










Τμήμα της Τιμίας Αλύσεως του Αποστόλου των Εθνών στον ιερό ναό του Αγίου Παύλου (οδού Ψαρρών). ΚΑΙ ΑΓΙΟ ΛΕΙΨΑΝΟ.





Τμήμα των ιερών λειψάνων του Αποστόλου Παύλου από την Μητρόπολη της Βέροιας




Λειψανοθήκη με μικροτεμάχιο λειψάνου του Αγίου Αποστόλου Παύλου (;) 
στονΚαθεδρικό Ναό της Τρηρ (Trier) Γερμανίας





 ковчег с частицами мощей святых первоверховных 
апостолов Петра и Павла.  Пензенской епархии
Λείψανα των Αγίων Αποστόλων Πέτρου καί Παύλου
στην Ιερά Μητρόπολη Πέζνα καί Νιζνελόμοσβκ Ρωσία


Ковчег с частицами святых мощей апостолов Петра и Павла 
из Крыма по благословению Митрополита Киевского и всея Украины Владимира.
Κιβωτός με τα σωματίδια από τα ιερά λείψανα των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.
 από την Κριμαία απο την Ιερά Μητρόπολη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας 








Αποτμήματα λειψάνων των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου
στο  μοναστήρι προς τιμήν της Μητέρας του Θεού «Χαρά και παρηγοριά» στο χωριό της περιοχής Bolshaya Olshanka Vasylkiv, Κίεβο 







    Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...